Frazer de novo no IES

Esta mañá vimos de contar outra vez coa maestría de Ricardo Frazer, unha das actividades complementarias habituais que organiza o Departamento de Lingua castelá e Literatura coa colaboración da Biblioteca. As limitacións do protocolo non impediron volver a disfrutar do ben facer deste profesional. Desta volta, adaptándose á nova situación, o actor deunos consellos de interpretación a través da pantalla cunha charla por meet. Aínda que a cámara estaba polo medio, puidemos sentir a súa cercanía. Explicounos como modular a voz, como manexar o timbre, como enfrentarnos a un texto, como manexar os silencios e a improvisación, pero sobre todo amosounos o poder da palabra.

Puidemos escoitar a León Felipe, a Pablo Neruda e a Antonio Machado. No seu poema “Retrato” Ricardo Frazer ponlle a voz a este poeta do 98, onde se ispe para falarnos de si mesmo, da súa poesía, da súa visón da vida e todo a través da palabra, da palabra poética.

Expiación

Que facer cando un acto realizado che crea un sentimento de culpa que marcará toda a túa vida? Expiación de Ian McEwan está escrito en base a esa situación, onde un feito ocorrido a unha nena fantasiosa de 13 anos, Briony, marcará toda a súa vida. Un sentimento de culpa que lle fará escribir unha novela, que resultará ser o propio libro.

É un libro orixinal en canto á escrita, onde unha xornada aparece reflectida en máis de 150 páxinas, onde conclúe mesmo na última páxina e aínda así segue sendo un final que ti decides,… hai que enfrontarse á súa lectura con tempo, e se non se dispón del, existe unha versión cinematográfica do 2007 bastante aproximada.

Unha viaxe ao país sen fronteiras

Onte á tarde estivemos de viaxe por un país que pode que saibamos situar nun mapa, pero do cal coñecemos basicamente a súa capital por unha famosa carreira. Estoume referindo ao Senegal.

Foi a última xuntanza do club de lectura de adultos do IES do Porto do Son deste curso e compartímola con algúns membros do club de lectura irmandado, o do IES da Pobra do Caramiñal. Mais non só cos nosos compañeiros lectores compartimos lectura e merenda, senón tamén con dous dos escritores máis recoñecidos do Barbanza, por non dicir Galicia: Antón Riveiro Coello e Xerardo Agrafoxo, autor do libro “O país sen fronteiras”, lido por ambos clubes.

A xuntanza foi deliciosa, e non o digo só polos doces que trouxeron Lola, Carme, Cris e M.Xesús! Da man de Xerardo Agrafoxo, soubemos da vida, xente, clima, da historia… do Senegal!

Son tempos de facer memorias e balances, e despois de onte e todas as xuntanzas que tivemos neste curso, non podemos dicir máis que hai moitas ganas de continuar con este proxecto de compartir lecturas.


Unha mestura curiosa

Ás veces cremos que cando se mesturan cousas que a priori non combinan moito como tipos de música ou comida, sorprende o resultado, e a mestura é espectacular. Pois isto sucedeu na última xuntanza do clube de lectura de adultos, onde o obxecto da mestura foron dous libros de autores moi diferentes: un mestre xaponés de manga e unha gran escritora galega actual. Atrevémonos a combinar unha gran obra mestra do cómic manga, “Adolf”, de Osamu Tekuza e “Seique”, de Susana Sánchez Aríns.

Os comentarios e conversas sobre os libros foron por separado,pero aínda así pasamos tranquilamente dunha historia de dous nenos ambientada en Europa e Xapón durante a Segunda Guerra Mundial, a unhas intricadas relacións familiares na Galicia rural de mediados do século XX. Dúas obras moi distintas, en orixe, en formato, en redacción,…pero casualmente as dúas nos mostran o poder absoluto, autoritario, o abuso e a imposición de ideoloxías.
Só queda para esta tempada outro libro, “Luns”, de Eli Ríos, e agardamos compartilo cos compañeiros do club de lectura “Caramiña”, da Pobra do Caramiñal

Festival de teatro grecolatino en Ourense

Un ano máis non puidemos resistirnos a deixar de acudir ás obras clásicas que se representan no Festival de teatro grecolatino organizado pola Asociación de Estudos Clásicos na cidade de Ourense. Nesta ocasión foi a comedia de Plauto Pseudolus que se representou no auditorio ourensán o xoves día 16. Esta obra conta os enredos que o escravo Pseudolus protagoniza para conseguir que a moza que ama o seu amo acabe de novo nos seus brazos. Ela  é escrava no prostíbulo de Balaiona, unha proxeneta sen escrúpulos de ningún tipo,  que a vendeu a un militar por 20 moedas das que aínda debe cinco. Pseudolus aproveita este feito para conseguir enganar a Balaiona e sacar do prostíbulo a Fenicio, a amante do seu amo. Foi representada polo grupo teatral  Noitebohemia, que xa coñeciamos por outra representación deste mesmo autor e que nos gustara especialmente pola adaptación actual dos textos e a posta en escena, neste caso coa axuda da música do lexendario grupo de rock Queen.

P1030152

teatro

Pola mañá a cidade de Ourense acolleunos cun sol que comezou a quentar timidamente e que logo nos acompañou ao longo de toda a xornada. As mozas e mozos de 1º de bacharelato puideron disfrutar dun paseo pola beira do río Miño ata as pozas termais da Chavasqueira onde houbo quen se animou a disfrutar dun baño ben quentiño.

P1030143fernan e cristian

 

ponte romana

Mentres tanto os compañeiros e compañeiras de 4º de ESO realizaron uns xogos de pistas que lles permitiron coñecer un pouco da cidade: arte, prensa, literatura…

IMG-20170320-WA0004

 

trillizas

Agardamos que teña sido unha boa experiencia!!

 

 

O patrimonio de Porto do Son. Traballo interdisciplinar.

Un ano máis os departamentos de Lingua Galega e Ciencias Sociais, van da man no tema interdisciplinar desenvolvido neste curso: Galice_castro

Traballo sociais – galego
O PATRIMONIO NO CONCELLO DE PORTO DO SON

Este é un proxecto interdisciplinar desenvolvido polos departarmentos de Ciencias Sociais e Lingua Galega que ten como principal obxectivo o achegamento ao patrimonio do concello. É un traballo en grupo que consta de dúas partes:

• O proceso de investigación e o seu resultado nun soporte de presentación (power point, prezzi, vídeo…). Cada traballo debe constar un glorario final onde figuren os termos específicos do ámbito semántico relacionado co contido traballado.
• A exposición oral do investigado.

Datas de exposición: 5 e 8 de maio (4º A e 4º B xuntos na biblioteca).
Grupos: entre 3-5 persoas, poden ser mixtos (de A e B).

OBXECTIVOS
• Coñecer o patrimonio construtivo do concello e valorar a necesidade de súa conservación como sinais de identidade propias.
• Valorar a importancia patrimonio natural, tanto no pasado como no presente, dende un punto de vista cultural, económico, lúdico…
• Valorar a capacidade de investigación empregando distintos tipos de fontes: orais, escritas, fotográficas, paisaxísticas… e extraer delas información.
• Analizar a capacidade crítica das actuacións humanas sobre a paisaxe natural, o patrimonio histórico e cultural no concello.
• Valorar a competencia comunicativa ( oral e escrita) e a creatividade e claridade na exposición da información.
• Incorporar ao seu léxico a terminoloxía propia de cada elemento patrimonial.

A TER EN CONTA

• Revisade a información dada en Lingua Galega sobre a elaboración de traballos (cita de bibliografía e webgrafía) e presentacións (no blog Etikeles, Lingua Galega).
• Estruturade os contidos. Coidade as propiedades textuais.
• Posto que empregaredes en moitos casos fotografías feitas por vós mesmos, podedes baixarlles o peso con programas con Paint, Adobe…
• Tende en conta os criteiros de valoración das exposicións orais que se vos entregaron na aula.
• Para a exposición, gardade unha copia en pdf para evitar que o formato non se poida ler.
• Lembrade que estades a facer un “traballo en grupo” e que a correcta coordinación dos tempos, as tarefas, a práctica da exposición oral, etc. repercute directamente na calidade dos contidos.
• Non procuramos un traballo exhaustivo, senón a consulta de fontes diversas e a correcta comunicación da información obtida.
• A actividade valorarase en Ciencias Sociais e en Lingua Galega sobre 1,5 da nota total, correspondendo 0,75 á nota en grupo e 0,75 á nota individual (1,5 para cada materia). En sociais esta puntuación só se sumará se a nota de contidos é igual ou superior ao 4 puntos na nota final.

CONTIDOS A INVESTIGAR

1.- Igrexas parroquiais
2 grupos:
• 1º Miñortos, Nebra, Goiáns -Portosín-, Noal, Baroña.
• 2º Queiruga, Xuño, Caamaño, San Pedro de Muro, Ribasieira.
Aspectos a investigar:
• Léxico: nave/s, presbiterio, campanarios (tipos: exentos, espadanas ou torres campanarios), pórticos, rosetón, peañas…
• Decoración das igrexas: retablos no altar maior (en que igrexas, materiais de construción…) e retablos menores.
• Capelas vinculadas a cada igrexa parroquial.
• Restos na construción conservados anteriores ao século XVIII (Xuño, Baroña, Portosín…).
• Restos patrimoniais conservados nas igrexas (Sartego de Portosín, lápida de Queiruga, Reformas construtivas do século XX nas igrexas parroquiais (fonte oral).

2.- Muíños
Aspectos a investigar:
• Partes dun muíño.
• Funcionamento.
• Ubicación-exemplos (entorno, por exemplo a carón dun río, na aldea, etc.).
• Uso de muíño: colectivo (distribución e uso, propiedade) ou individual.
• Situación actual – restauración.
• Patrimonio oral: cantigas, refráns… Recollida dalgún exemplo relacionado co tema.

3.- Reloxos de sol
Estes son algúns dos sobre os que podedes investigar: rectoral de Baroña – Nebra – Casa de Carolina (Portosín) – Igrexa de Miñortos – Igrexia de Caamaño – Aldea de Quintáns (Nebra), etc.
Aspectos a investigar:
• Tipos- exemplos.
• Época de construción.
• O porqué da ubicación – simboloxía.
• Funcionamiento.

4.- Patrimonio natural da costa
Aspectos a investigar:
• Valor económico de Praia : turismo sol-praia, ocio (aventuras, lecer/ deportes), marisqueo, etc.
• As lagoas e complexos dunares.
• Avaliación do respecto ao patrimonio natural nestas praias: espazo conservado/ espazo alterado.
• Estado de coidados: socorrista- papeleiras…
• Patrimonio oral: as lendas e aspectos mitolóxicos.

5.- Patrimonio natural de interior
Aspectos a investigar:
• Carballeiras- miradoiros- merendeiros : uso, sinalización.
• Roteiros de sendeirismo.
• Romarías campestres., curros, etc.
• Xestión dos espazos (concello, comunidades de veciños, parroquias, etc.).
• Aproveitamento dos recursos forestais e gandeiros (contactade coas mancomunidades de montes, concello, asociacións veciñais…).

6-Patrimonio Pre-Historia e romano de Porto do Son
Aspectos a investigar:
• Castros: Baroña, Portonadelas.
• Mámoas ( Baroña, Xuño, San Pedro de Muro …):
o Finalidade, modelos e cronoloxías, situación arqueolóxica.
• Petroglifos : ubicación, interpretación, simboloxía, etc.
• Restos romanos:
o Lápida de Queiruga e outros míticos ou reais.

7.- Perda de patrimonio
Aspectos a investigar:
• Porto do Son (Pobo), Portosín, outros de relevancia.
• Análise comparativa de documentos actuais/ do pasado (imaxes, planos, vídeos, etc.).
• Análise das causas da desaparición.

8.- Fábrica Salazón
Aspectos a investigar:
• Fábrica e vivenda:
◦ Casas de Portosín: – Roig – Ferrer.
◦ Casas de Porto do Son: Ferrer.
◦ Modelo de casa.
• A salgadura da Praia da Aguieira.
• Reformas das casas: data, respecto de formas tradicionais, cambios experimentados,etc.
• Glosario (campo semántico da casa catalá). Acompañar as definicións cunha imaxe onde consten os termos.

9.- Actividades turísticas actuais vinculadas ao patrimonio natural e histórico-artístico
Aspectos a investigar:
• Espazos máis relevantes / espazos esquecidos.
• Empresas e actividades xurdidas para a explotación desde patrimonio.
• Festas actuais con referencias patrimoniais: festa mariñeira, festa do polbo, festa castrexa… Organización e características.
• Repercusión (información no concello, asociación veciñais, etc.).

10.- Cruceiros- petos de Ánimas
Aspectos a investigar:
• Partes dun cruceiro e dun peto de ánimas.
• Tipos de cruceiro: simples, historiados… con exemplos.
• Mecenas dos cruceiros e dos petos de ánimas.
• Uso dos cruceiro e dos petos (pasado e presente ).
• Os cruceiros “privados” (contactar con algún canteiro: demanda, estilo…).
• Patrimonio oral: cantigas, refráns… Recollida dalgún exemplo relacionado co tema.

11.- Fontes- lavadoiros e pontes (con valor artístico-histórico)
Aspectos a investigar:
• As pontes sobre o río Sieira, o río Cans, outras…
• Ubicación das fontes e lavadoiros.
• Usos pasados e actuais.
• Situación actual – restauración.
• Calidade das augas e propiedades (cando sexa pertinente).
• Funcións antropolóxica na aldea.
• Patrimonio oral: cantigas, refráns… Recollida dalgún exemplo relacionado co tema.

12.- Exhibición do poder socio-económico mediante o patrimonio
Aspectos a investigar:
• Hórreos e pombais elementos construtivos e decorativos. Tipos e exemplos.
◦ Usos pasados e actuais, conservación, etc.
• Capelas, sepulcros, imaxes… en cemiterios e igrexas.
• Pazo-casa grande ou solariega con ou sen xardín (presenza de árbores exóticas: camelias, tila, palmeiras…). Destacamos o Pazo de Nebra, Pazo de Orellán, Pazo de Caamaño…

BIBLIOGRAFÍA RECOMENDADA
Calo Lourido, Francisco:
• La cultura de un pueblo marinero: Porto do Son (Univesidade de Santiago, 1978). (Artes de pesca e barcos, casas e anexos, antropoloxía, familia, roles).
• As artes de pesca (Caixa de Aforros de Galicia e Museo do Pobo Galego, 1980).

Cadernos do Museo do Pobo Galego
• As construcións adxectivas. Tomo 9 (información de distintos tipos de construcións segundo tipoloxías: pombais, hórreos, muíños, lavadoiros…)
• Os Cruceiros. Tomo 12.

Colección a Nosa Terra:
A Casa. Tomo 10.
Petróglifos Galegos

García Vidal, Pedro: Noia. Xeografía urbana e área de influencia (Noia, Toxosoutos, 1989) aínda que se centra en Noia, podedes extrapolar a información o voso concello).

Lustres Viturro, Ledicia:
Patrimonio Etnográfico e Arqueolóxico de Barbanza e de Porto do Son. (Editado polo Concello de Ribeira, Concellalía de Cultura e festexos, Museo Etnográfico de Artes).
Historia, Patrimonio e Antropoloxía de Artes (Riveira), (Editado polo Museo Etnográfico de Artes coa colaboración do Concello de Riveira, Deputación de A Coruña, 2013).

Llovo Taboada, Santiago: Memoria Salgada dun pobo. (Diputación da Coruña, 2013). Consultade as páxinas: 171-172, 188-189, 192,203-206, 212-213, 219. A obra analiza con detalle a parroquia de Esteiro (Muros), nas páxinas citadas trata sobre patrimonio sonense.

Mariño del Río, Manuel:
• Usos, tradicións e costumes en Porto do Son (Editado polo autor , Noia, 1994)
• Porto do Son na memoria. Álbum fotográfico (Tórculo Artes Gráfica, Santiago, 1995)
• Lembranzas de Porto do Son. Albúm fotográfico. (Editado polo autor coa colaboración do Concello de Porto do Son e Caixa Galicia, Porto do Son, 1992)
• A industria derivada da pesca no Concello de Porto do Son (Editorial Toxosoutos, Noia, 1996)
• Porto do Son, aspectos xeográficos e históricos (Vigo, 1990)

Torres Del Rio, Joaquín:
• O desaparecido Pazo de Orellán.
• O antigo pazo dos Caamaño de Nebra. (Toxosoutos, 1997)

Vidal, Ana: “A casa Catalá”, artigo publicado no anuario da revista Barbantia de 2005 (deixarase copia na conserxería do centro).
VV.AA, Artesáns do pobo. Investigación e catalogación de utensilios tradicionais. Edita O Faiado, Boiro, 1999.
NA REDE:
Páxina con fotografías antigas e actuais do concello de Porto do Son (citade a fonte):
http://es-es.facebook.com/pages/Portosin-Portus-Sinum/119703611441989?sk=photos
Páxina coordinada por Carlos Reigosa con información sobre tradición oral: lendas, mitos, contos…
http://www.galiciaencantada.com/
Páxina cun interesante artigo sobre a casa catalá (deixaremos copia do artigo en conserxería). Por se precisades o enlace para as imaxes:

Fai clic para acceder a ardentia2-FdezRei.pdf

Programa de TVG sobre o concello:
http://www.galiciaparaelmundo.com/blog/?page_id=53&video_id=2225&tipo=concello

Vídeos de Youtube

https://www.youtube.com/watch?v=sAVU66UKozY. Dun grupo musical –Linces Pop- ambientado no Porto do Son dos anos 70. Pode ser útil para facer impresións de pantalla coas que acompañar os vosos traballos.

https://www.youtube.com/watch?v=_Iyj_9MupZI . Lembranzas de Porto do Son. Son fotos antigas do concello.

Aquí tendes o pdf por se o queredes descargar. Tamén quedará unha copia en conserxería:

Traballo galego sociais patrimonio. 2015

Os deuses e os heroes do Olimpo

http://photopeach.com/embed/16t98l4Olimpo_de_los_Dioses

O xoves 23 de xaneiro fomos honrados no IES de Porto do Son coa visita, nada máis nin nada menos, da Deusa Atenea. Si, amigos, chegou disfrazada e ocultando os seus ollos resplandecentes baixo uns lentes de sol, pero os alumnos de 1º e 2º de ESO recoñecérona enseguida. Lembrounos como fora o seu nacemento: aquela forte dor de cabeza que tiña Zeus e da que foi liberado por Hefesto dun machetazo, entón saíu a fermosísima e intelixente Atenea. Contounos como viven no Olimpo, festa tras festa, degustando ambrosía e bailando sen parar, agás cando apareceu inesperadamente a Deusa Discordia, como acontecera aquela vez que se presentou coa mazá de ouro. Zeus viuse metido nun gran apuro cando se achegaron a súas tres mulleres: Hera, Afrodita e Atenea pedíndolle que decidira cal das tres era a máis fermosa; deixou en mans de Paris tal comprometida decisión e Atenea quixo revivir este momento pedindo a colaboración dos alumnos. Tamén rememoramos a historia de Narciso, que tras fixarse en Eco -condenada terriblemente pola ciumenta Hera a repetir os últimos sons que oíra, por lingüeteira- ignorouna de tal xeito que se viu reducida ao eco; as súas compañeiras quixéronse vingar de Narciso facendo que quedara prendado da súa propia imaxe reflectida na auga o que causou a súa perdición. Por último revivimos como o valente Teseo desafiou ao Minotauro coa axuda de Ariadna; entrou no labirinto tirando do fío do nobelo, atopou ao monstro co que mantivo unha encarnizada loita da que saíu vencedor e, por último, conseguiu escapar daquel enrevesado edificio atopándose á saída coa muller que o agardaba e que se botou aos seus brazos… 

             En realidade Atenea viunos contar que o amor non trae máis que sofrementos e desgrazas,

pero... quen se pode resistir aos seus doces e tentadores lazos?

 

A xeración do 27 por Ricardo Frazer

De Antía Castelo chéganos esta impresión sobre a obra á que asistiu en novembro o alumnado de Lingua Castelá:

“Fóra ía un frío seco, pero dentro a temperatura era agradable. O teatro non era  igual ao que estabamos acostumados, tiña forma de anfiteatro e tres pisos de palcos, con catro cadeiras verdes en cada apartado e decorado en cores pastel. Estabamos no Teatro Principal da capital e iso nótase.

Coa multitude revolucionada, unha muller subiu as escaleiras que levaban ao escenario, e quedándose no terceiro chanzo, comezou a falar cunha voz clara e forte que chegou a todos.  Presentou a obra, La generación del 27,  da compañía de Ricardo Frazer, de maneira apaixonada, dende o subxectivismo de alguén que por moitas veces que a vexa sempre volve a emocionarse.

Cando acabou retirouse. As luces apagáronse totalmente, embargando todo dunha escuridade interrompida que se encheu de ruído. Comezou a soar Serrat interpretando a Machado. Fíxose o silencio e láseres azuis atravesaron a sala incidindo nas paredes, cegando a aqueles que apuntaban. Apareceu entón unha silueta negra, o arxentino Ricardo Frazer, o único actor nese momento no escenario e o único que habería en toda obra. A partir de aí sucedeuse a súa transformación  en multitude de artistas, escritores e poetas: Dalí, Neruda, Lorca, León Felipe… foron pasando por escena, mostrando o que cada un mellor sabía facer e contándonos anécdotas persoais, chegando a todos na penumbra e intimidade do teatro a experiencia vital dos persoaxes principais da xeración do 27.”