XI Xornada dos Clubs de Lectura. Premio para Carlos Negro!

Onte foi un día fermoso. Ver o benquerido Carlos Negro recoller o Premio dos Clubs de Lectura emocionábanos a moitas e moitos de nós que nos sentimos próximos a el a través da súa obra, dos seus obradoiros, da súa palabra serena ou rebelde, como teña que acaer… E escoitalo falara da poesía, da lingua, das posibilidades de atrapar lectores nas escolas, escolas con “menos estándares e máis estandartes de liberdade”, dicía el. Canta razón. Agasallounos cun poema nun marcapáxinas, e cun acróstico que dicía así:  Beizóns, B de biblioteca, E de Educación pública, I de Imaxinacións e Industria cultural (tamén no PIB!), Z da zoca que dá polos centros levando a poesía aos mozos e mozas, O de Orgullo, N de Necesidade da presenza da poesía, as artes, a cultura.

Despois, as sempre interesantes propostas dos centros; un sorprendente e vibrante Freddy Goncalves con iniciativas anovadoras e que moven o alumnado do estado de confort para provocar a reflexión crítica; a visibilización necesaria da banda deseñada da man de bibliotecarios e libreiros, entre os que non podía faltar o entusiasmo de Pío, da libraría Kómic; o canon… e, para pechar, a poesía e o berro mariñeiro dos ghaleghos polo mundo que, a son de caracola, nos trouxo Xurxo Souto!

dig

Un libreiro, unha libraría: Kómic

Que elo une a través dos tempos a columna de Traxano –  comezos do século II d.C.- e Maus de Art Spiegelman – 1995-?

71MausBunker

detalle-columna-trajano

 

 

 

 

 

 

 

A necesidade de contar historias e de facelo con imaxes. Historietas, tebeos, cómic, banda deseñada, cadriños, manga… Fronteiras invisibles no tempo e nos xéneros.

De todo isto, da evolución da imaxe como soporte para narrar historias ata chegar ao que coñecemos como novena arte, é do que Xaime Lis nos estivo a falar o venres pasado no centro.

comic

Xaime é libreiro, no sentido máis fermoso desta palabra: non é só vendedor de libros. Xunto con Xose “Pío” Barreiro, rexenta Kómic. Inauguarada en Santiago 1987 por Pío e Ana Manteca, foi no seu momento a primeira libraría especializada neste xénero. Pouco a pouco iría posicionándose como un dos espazos de referencia no mundo do cómic en Galicia. Xaime incorporouse ao proxecto en 2007. Xuntos foron quen de ir formando un público lector, unha clientela fiel –entre eles, nós-  que se ten apaixonado coa Banda Deseñada. Non só venden: informan con criterios de calidade, descobren, convidan e “enganchan”. E fano de forma apaixonada.  A nós, ao equipo de biblioteca, abríronnos un mundo que está sempre presente nas nosas lecturas e recomendacións e témolos visitado co alumnado do club de lectura.

Nunha hora que se fixo curta, viaxamos pola historia do cómic, dende as remotas orixes do mesmo ata a actualidade. Con el soubemos de Max e Moritz, os avós de Zipi e Zape, Yellow Kid, Crazy Cat… Da vixencia das sorprendentes imaxes surrealistas en Little Nemo, da importancia de Moebius -Jean Giraud- e a súa influencia no cine, dos autores máis destacados na actualidade e, como  non, da frutífera etapa que está a vivir a banda deseñada galega con festivais como Viñetas desde o Atlántico.

Un pracer poder contar coa súa presenza!

Sin título

De miradas, de bibliotecas antigas e novas, de cómic

O arco da vella saudounos enmarcando o San Lois mentres Rut, David e eu esperabamos o autobús do instituto. O 19 de abril saïamos pola mañá cedo cara a Santiago, coa mellor compaña, a dos mozos e mozas do club de lectura: Rocío, Daniel, Sandra, Claudia, Estrella, Angel, Alba, Nerea e Pablo.

A chuvia miudiña foinos levando ata o Pazo Fonseca, que recibe o seu nome do que fora arcebispo de Compostela, a comezos do século XVI, Alonso de Fonseca III,   quen  impulsou neste lugar a creación dun estudos superiores no Reino de Galicia, o Colexio Novo ou Colexio de Santiago Alfeo, que sucedía ao Colexio Vello, fundado por Lope Gómez de Marzoa. A mirada de David advertiunos sobre un fermoso cadro, o que forma o encaixe en pedra do claustro renacentista feito collage inesperado coas torres da catedral. Uns minutiños a contemplalo. Sentado no seu pedestal, observábanos tamén pensativo o arcebispo que fora defensor dos dereitos do Reino de Galicia no reinado de Carlos I.

 E, de cadro en cadro e volvemos mirar porque nos toca: Ilustramundos. A casiña tiña premio, os guías: Irene García e X. A. Neira Cruz que nos transmitiron con entusiasmo faíscas das ilustracións e os obxectos artísticos. Cubríanos un teito de excepción, o Salón Artesonado,  onde estivera instalado o primero Parlamento Autonómico de Galicia, tras a ditadura. Mais esa solemnidade da madeira traballada acubillando anceios de liberdade foi ficando atrás atraídos por un sol radiante, de Carme Solé, que iluminaba a sala. Baixo esta luz, Antonio Seijas, unha das figuras máis relvantes da animación galega invitándonos a facer segundas lecturas; as liñas en cuadrículas infinitas recollendo a complexidade da mente e as viaxes que imos gardando na maleta e nos libros da vida da polaca Joanna DomansKa; David Pintor, coma un “Ulises moderno” colléndonos da man nas súas cidades; en vermellos, rosas e azuis, somos guiados, coma nenos, a ritmo de TAANGO! pola arxentina Mónica Weiss, mentres saboreamos aínda o sabor a chocolate que que puidera quedar no papel de prata que se transformou en corpo dunha fermosa equilibrista con aires orientais; a realidade e a imaxinería africana nas ilustracións de  Piet Grober; nunha aparente inocencia na imaxe, con pousos de Miró, o publicista e ilustrador suízo afincado en Galicia, Marc Tager, déixanos ver na “mirada do neno no adulto”; nas ilustracións da lituana Kristina Sabaite a cotidianeidade das pequenas cousas dos nenos toma protagonismo e é compartida cos animais; as cores da paisaxe vasca pousan na versión en acuarela que ofrece Elena Odriozola da Celestina, como pousan no seu marco os paxariños que permanentemente acompañan a Calisto e Melibea; pontes entre a ilustración e a arte moderna na obra do brasileiro Fernando Vilela; Machiel Braaksma, dos Países Baixos, pertencente á minoría frisona, impáctanos coas identidades ocultas dos obxectos:

 

Ao deixar a exposición, hai uns ollos, e unha historia, a do cadro Palestina de Carme Solé,  que inevitablemente nos perseguen:

 

A volta ao claustro camiño da Biblioteca América, vainos levando das imaxes aos libros. Co obxectivo de dar a coñecer a cultura e a historia americana, o compostelán Gumersindo Busto decidiu en 1904 crear en Santiago unha biblioteca americanista. Inaugurada finalmente en 1926, nutriuse de donacións que hoxe nos permiten coñecer a realidade duns países, principalmente de América do Sur, que  vivían unha etapa de despegue económico e cultural tras ter acadado a independencia, nalgúns casos, como o de Arxentina, un século atrás. Máis alá da importancia do seus fondos -aproximadamente uns 30000 volumes de todas as áreas- e os obxectos – bandeiras, mapas,  bustos de políticos e intelectuais, …- que son memoria dunha historia afastada mais ao tempo tan cercana, a biblioteca é un espazo fermoso, de andeis de madeira  e teitos adornados que invitan, aos amantes dos libros, a disfrutar o momento. E no centro, unha xoia que a nosa guía Rosi abriu con luvas brancas: o Libro de Horas de Fernando I de León, datado en torno al 1055 e considerado o libro máis antigo de Compostela.

Do recollemento da sala de investigadores do Pazo Fonseca, seguimos a guía cara a outra das fermosas bibliotecas da Universidade: a da Facultade de Xeografía e Historia. Para os profes, viñan á mente horas de estudo e amizades; os ollos dos alumnos reflexaban a impresión que o espazo lles causaba. Dende a terraza do edificio disfrutamos dunhas vistas pouco comúns:  380º sobre a cidade. Facendo unha breve parada no Paraninfo que deu mesmo para “xogar a ser rectores e membros destacados” nesta sala nobre, despedímonos da guía e, baixamos por Mazarelos cara a zona nova.

Na libraría Komic agardábanos Xose, con quen charlamos dún dos xéneros que nos apaixona, paixón na que el ten moito que ver, como bo libreiro que é. Escoitamos, folleamos;  houbo mesmo quen aproveitou para comezar a lectura dun cómic que o chamaba a berros dende os andeis, de aí que non puidera evitalo.

A primeira hora da tarde, despois dun descansiño para xantar, rematamos cunha visita guiada á Biblioteca Pública Ánxel Casal: un luxo de biblioteca, un luxo de oportunidades. Admirarnos coma nenos na zona de infantil, ollar impresionados as ben dotadas salas de estudo e lectura, disfrutar vendo como os usuarios escoitaban música ou vían os vídeos, desexar estar -de novo, ou nun futuro próximo- estudando en Santiago para aproveitar as posibilidades deste magnífico espazo de cultura.

           

De volta ao bus, David levounos ao pasado, á fogueira dos libros queimados no 36, os libros da Editorial Nós situada no actual nº 15 da Rúa do Vilar. Unha fogueira para matar un soño. Un soño asasinado coa morte de Anxel Casal.

 Mais… as “boas herbas” nunca morren.