De ruta con Resistencia

Abril, mes do libro e mes no que tivo lugar a primeira ruta literaria do club de lectura “Fraga de novio”. Partindo da lectura de Resistencia, de Rosa Aneiros, alá fomos tras os pasos de Filipa e Dinís, visitando o pequeno pobo costeiro de San Pedro de Moel e o Pinhal do Rei, imaxinándonos as súas vidas como se fosen reais. Como non, a viaxe tiña como punto central a visita ao antigo cárcere de Peniche, onde agora se ubica o Museu Nacional Resistencia e Liberdade. Lamentablemente, estaba pechado por reformas, polo que nos vemos na obriga de voltar noutra viaxe para ver as testemuñas dos presos políticos que alí estiveron.

Penedo da Saudade, San Pedro de Moel
Museu Nacional Resistencia e Liberdade

Como en Portugal sempre hai cousas que ver, aproveitamos para visitar Nazaré, San Martinho do Porto, Caldas da Rainha, Alcobaça,…e como non, Óbidos, e as súas fantásticas librerías.

Mosteiro de Alcobaça
Livraría do Mercado, Óbidos

A experiencia foi moi boa, compartindo libros e viaxe, así que xa estamos pensando na próxima lectura que nos leve de ruta para o curso que vén.

Advertisement

Resistindo!

“Resistencia” de Rosa Aneiros, foi o tema de conversa da última xuntanza do club de lectura de adultos. Resistiu o amor de Dinís e Filipa aos golpes dunha dictadura, a unha viaxe ultramar, e ao paso dos anos… Nesta novela, Rosa Aneiros fai unha descrición tremendamente poética da vida sinxela das distintas persoaxes e de grandes historias de amor ambientadas na pequena vila de San Pedro de Moel, na costa portuguesa.

Precisamente o noso país veciño, Portugal, tan preto, resulta para moitos un descoñecido, a súa historia, a súa cultura… Este libro transpórtanos aos derradeiros anos da ditadura portuguesa, concretamente ata a Revolución dos cravos en abril do 74, transmitíndonos toda a emoción deste episodio histórico.

Revoluçao dos Cravos, abril de 1974

Resiste tamén, como Dinís e Filipa, o club de lectura “Fraga de Novio” ás ondas pandémicas. E se o soliño acompaña, mellor. A crudeza da escrita de Jesús Carrasco agárdanos dentro dun mes con Llévame a casa.

ANOTACIÓNS PARA LER “RESISTENCIA” NO CLUB

 

 

 

 

 

 

 

 

Os rapaces e rapazas do club de lectura, facendo padal xa para a viaxe a Aveiro, leron Resistencia de Rosa Aneiros (ben, non todos leron, mmmmm). Para achegarnos ao contexto histórico e espazo-temporal da novela, antes, investigamos un pouquiño… Premede na imaxe para consultar a información que recompilaron (este blog está limitando a publicación dalgúns recursos de edición):

Mentres algúns investigabamos, outros gravaron algún fragmento na radio; agardaremos a que teñamos un tempiño para editalo!

Aprendendo, investigando,gravando na radio… con “Resistencia”

A lectura deste mes do club dos maiores do alumando é Resistencia, de Rosa Aneiros. Andamos con lecturas abeiradas á temática proposta polo Salón do Libro Infantil e Xuvenil: as Revolucións e a Lusofonía. E imos facendo padal para a viaxe de fin de curso dos clubs a Aveiro co Aquis Celenis!

Así que, mentres os máis novos tiñan a xuntanza na biblio, nós viñemos á aula TIC e á radio! Mentres uns investigabamos sobre algúns dos puntos de interse da novela (os espazos, o colonialismo e a descolonización, a Revolución dos Cravos, Grândola, Inés de Castro…) outros comezaban a gravar un programa na radio cunha lectura de fragmentos da obra. Na seguinte sesión, poñeremos en común o que apredemos e a obra xa rematada.

 

 

 

 

 

 

 

 


O alumado recomenda… Ás de bolboreta

XG00155502Aquí vos deixo a reseña que a alumna de 4º de ESO María Santiago Mareque realizou da obra Ás de bolboreta de Rosa Aneiros:

“Este libro da editorial Xerais foi publicado en outubro de 2009, na colección Fóra de Xogo. Recibiu o Premio Fundación Caixa Galicia de Literatura Xuvenil dese ano.

A historia parte de varios lugares diferentes (Melilla, Lahore, Compostela, Istambul, Londres, Sharanisn, Bos Aires e Kurdistán) pero todos levan a un mesmo espazo onde se unen: o bar Luzada.

Patricia é a muller que rexenta o negocio; Lola e Eusebio, os antigos donos que viven no primeiro piso; Iqbal sempre escribe no ordenador a unha moza da que está namorado; o avó e o seu neto Manuel que agardan a chegada do pai; Adolfo, sempre ollando en segredo os seus fillos, Fiño e Lucía; a muller da túnica pendente do teléfono; Mohamed, un musulmán en contra da guerra santa; Milhomes, o taxista; Aysel e o seu sogro Daray, metidos na guerra do Kurdistán; Ana , que cada día rexeita a Roberto; a parella que intentaba cruzar a barreira entre dous mundos; a fermosa historia de Quays (Maijnún) e Layla; Paco, orgulloso dos seus tres fillos; e a Filomena, a señora que limpa o colexio e ten o seu fillo Raúl na guerra de Sudán.

O libro gustoume, aínda que se me fixo difícil recoñecer algúns dos seus personaxes xa que cambia de historia en cada capítulo. A miña favorita é a de Manuel e o seu avó. Manuel, un neno moi curioso que fai preguntas e o avó, un señor que se esforza en ser agradable para conversar con el.

Recoméndolle esta novela a aquelas persoas ás que lles gusten as historias da vida real. Teno todo: amor, retranca, maltrato, amizade…”

2 de abril: Día do Libro Infantil e Xuvenil

Dende 1967, o 2 de abril, o IBBY (International Board on Books for Young People) celebra o Día Internacional do Libro Infantil e Xuvenil. A data conmemora o nacemento do escritor danés Hans Christian Andersen.

“Nada máis empezar a ler comprendín que a aventura estaba servida (…) todo me transportou a un mundo apaixonante e descoñecido”. Cantos de nós podemos identificar un momento da nosa infancia con esta frase! Pois ben,  o escritor Eliacer Cansino describe así a fantástica viaxe que é a lectura  que a debuxante Noemí Villamuza acompaña coa fermosa imaxe do cartel desta edición.

Sabedes que a palabra non ten fronteiras, pero hoxe, como galegos non podemos deixar de mirar con fachenda todo o que no panorama da literatura infantil e xuvenil se está a facer en Galicia. Proba disto é o recoñecemento recibido por dous dos nosos escritores: Agustín Fernández Paz e Rosa Aneiros.

Agustín Fernández Paz, un dos nosos escritores máis lido e traducido, vén de ingresar na Lista de honra do 2010 de literatura infantil e xuvenil da IBBY coa obra O único que queda é o amor. Súmase este recoñecemento aos moitos premios que ten recibido o autor.  Moitos de vós coñecedes xa a súa obra: Contos por palabras – seleccionado como un dos títulos fundamentais do xénero do xéculo XX-,   Cartas de inverno, As flores radiactivas, Rapazas, O centro do labirinto, Noite de voraces sombras, …

Rosa Aneiros é xa unha autora coñecida no noso blog, nas entradas que temos feito sobre O xardín da media lúa, Sol de inverno e Ás de bolboreta. Esta última obra foi seleccionada para formar parte da prestixiosa exposición The White Ravens 2010, que a Internationale Jugendbibliothek organiza anualmente no marco da Feira do Libro Infantil e Xuvenil de Bolonia , onde se dan a coñecer os mellores textos infantís e xuvenís (250 libros en máis de 30 idiomas, pertencentes a máis de 50 países).

En Bolonia estará tamén o ilustrador coruñés David Pintor, escollido para formar parte dos 87 ilustradores (de entre 2000) presentes na feira, coa súa obra Cidades de papel publicada por El Patito Editorial.

A Consellería de Educación e Ordenación Universitaria declarou o 2010 Ano do Libro e a Lectura en Galicia. Estamos polo tanto de enhoraboa e os recoñecementos para os nosos autores e ilustradores agroman no eido internacional! Participade con nós do placer da lectura!

Unha tarde no deserto

A sesión de onte do Clube de Lectura volveu transportarnos ao mundo árabe como antes xa o fixeron os libros Palabras de caramelo e O Señor Ibrahim e as flores do Corán. Onte viaxamos á Meca da man de Rosa Aneiros, que nos achegou a historia do “inocente” Mohamed e as peripecias e ensinanzas da súa viaxe ao prinicipal santuario dos musulmáns. Este é un dos contos que podemos atopar n’O xardín da media lúa, un libriño que nos trae as lendas e historias das mil e unha noites, narracións orais que pasaron de xeración en xeración para seren contadas de moitos xeitos, tamén en galego. Mohamed ensinounos a superar con imaxinación e astucia os obstáculos e as artes de certos homes que provocan desconfianza nas xentes boas.

Da peregrinación á Meca volvemos sobre os nosos pasos para mergullarnos na dolorosa situación do Sahara. Mais fixémolo conducidos pola voz agarimosa e doce de Lalia, unha nena saharauí que vive nos campamentos de refuxiados en Alxeria soñando con voltar ao seu país. Lalia narra o que ve, o seu mundo, o real e o soñado, o que viviron os seus e os que ansia vivir ela no futuro, o cruel confinamento que vive ela e o seu pobo exiliado e a liberdade que sente cando pecha os ollos e pode ver o mar que baña o seu Sahara roubado.

Foron 14 minutos intensos nos que o silencio dos membros do Clube deixou paso á voz de Lalia, só atenuada polos sons da percusión e a guitarra árabes. Logo quixemos poñer por escrito no papel, nunha escrita colectiva e automática mediante a técnica do cadáver exquisito, as sensacións que nos impreganara esta curta que recomendamos.

LALIA

Tempo sen resolver,

Sahara é o nome que inspira o meu corazón.

As mulleres tamén poden ser redeiras.

A avoa facía os tés. Amargos, doces e suaves. Coma o amor, a vida e a morte.

Cando súa nai cantaba, a Lalia encantáballe.

Meu avó percorreu o deserto.

A imaxinación fai voar, ata chegar ó mar.

Ás veces a lúa agáchase porque ten vergonza.

e o sol aloumiña o mar e dálle unha aperta moi grande.

Deserto. Cálido. Mar.

No deserto hai haimas.

Os camelos teñen cara de profesores e nais que miran as estrelas.

As estrelas da noite enténdenme.

No campamento sopra o vento,

que forma tormentas de area.

Se pechas os ollos podes imaxinar calquera cousa.

Non queremos que os homes vaian á guerra.

Lembro moi ben as cancións que me cantaba a miña avoa.

Coa escusa de cantar, o tempo está a pasar.

Non choro cando miña nai me conta historias.

Para Lalia o seu é o deserto máis aburrido.

Aprendes cousas na escola.

Cando pecho os ollos vexo todo o que soño

e soño cunha escola na que hai espellos,

e cunha Flor. Rosa. Corazón. Rosa.

Lalia di que o mar é o como un deserto de auga.

Sen ter anestesia non se pode operar.

Mamá, quérote.

A súa avoa facía os tres tés: amargo, doce e suave. Coma o amor, a vida e a morte.

No mundo hai moitos países, eles queren ir para o seu país.

O Sahara non é un país que está afastado do mar.

Lendo a Rosa Aneiros

Achegámonos a dúas obras da autora de Resistencia,  Rosa Aneiros,  galardoadas no 2009: Sol de inverno, que lle valeu o Premio Xerais de novela na súa edición número 26, e Ás de bolboreta, coa que acadou o Premio 2009 da Fundación Caixa Galicia de Literatura Xuvenil.

Sol de inverno é palabra, é memoria. Nun ti narratorial que apela a un tempo ao lector e á nena-muller que é Inverno, a autora mergúllanos nunha viaxe vital que parte da aldea de Antes e que nos leva por Barcelona, Francia e Cuba. O Antes da Galicia rural e mariña das augas do mar bravo, a Barcelona da loita republicana, a Francia acolledora e madrasta distante, a Cuba das sensacións, da emigración, do exilio, do escravismo, do tabaco, da riqueza e a pobreza, da loita e a resignación. E no cerne, a nena Inverno a recuperarse a si mesma pola palabra.

Os temas que hoxe nos conmoven, que botan as mans a través da pantalla do televisor, do noso ordenador ou do xornal, están presentes en Ás de bolboreta: a loita dos pobos oprimidos, os fundamentalismos relixiosos, a situación da muller na nosa sociedade, o maltrato, a violencia, o traballo que nos abafa ou que nos rexeita, a soidade dos avós, a soidade dos fillos, a dificultade de atoparse nun país alleo e a morriña do propio, a procura de nós mesmos… A vida pousada enriba da mesa dunha taberna. Sete avelaíñas que se arremuíñan ao redor da Luzada, onde Patricia frega na barra as feridas que nin a lixivia pode borrar. Quizais a neve a tinxir esperanzas!

  Aquí vos deixo un video do programa emitido no mes de novembro en Libro Aberto, espazo de libros e literatura da Galega,  onde se entrevista a Rosa Aneiros.